Zeytinyağının Faydaları
Zeytinyağı Yemek İçin 15 Neden
- Yüzde 100 doğal meyve suyudur.
- Oleik asitce yoğun yağ asitidir. Daha sağlıklı olan doymamış bir asittir.
- Kardiyovasküler hastalıkları önlemeye, kandaki iyi kolesterol seviyesini artırırmaya ve kötü kolesterol seviyesini düşürürmeye yardımcı olur.
- Bağışıklık sistemini desteklerken, virüs, bakteri ve mantar direncini artırırmaya yardımcı olur.
- E vitamini antioksidan içerdiğinden cildin beslenmesine yardımcı olur, besler ve canlandırırmaya yardımcı olur.
- Kilo vermeye yardımcı olur, en lezzetli ve aromatik yağlardandır.
- 4 aylık çocuklar tüketebilir, yağ asidi kompozisyonu anne sütüne çok benzer.
- Akdeniz diyetinin temelidir, günlük tüketim tavsiye edilir.
- Mükemmel bir antioksidandır, yüksek seviyelerdeki oleik asit, vitaminler ve polifenoller yaşlanmaya karşı mücadelede yardımcı olur.
- En doğal anti enflamatuar, 50 gram sızma zeytinyağı ibuprofen dozunun onda birine eşdeğerdir.
- Kızartmak için en iyi yağdır, diğer bitkisel ya da hayvansal yağlara oranla en kararlı oleik asit olduğu için daha iyidir.
- Sindirim, mide yanması ve bağırsakları aktivitesinde yardımcıdır.
- Minerallerin emilmesini destekler, vitaminler açısından zengindir. A, D, E, K vitaminleri, kalsiyum, fosfor, magnezyum ve çinko emilimini artırmada yardımcıdır.
- Kandaki glikoz düzeyini düşürmeye yardımcıdır. Bu da zeytinyağının şeker hastaları için mükemmel özelliklerinden biridir.
- Kemopreventifdir, kolon kanseri veya deri kanseri gibi bazı kanser türleri ile mücadelede destekler, yardımcıdır.
(Kaynak: Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi)
Türk Mutfağı’nda zeytin ve zeytinyağının kullanımı ve sağlık faydası Cansu AKGÜL
DOI: 10.17932/IAU.ABMYOD.2006.005/abmyod_v18i67008
Zeytin ve zeytinyağının sağlık faydası Zeytin ve zeytinyağı eski çağlardan beri insan beslenmesinin bir parçası olmuştur ve tıbbi amaçlarla kullanılmaktadır. Zeytinyağı tekli doymamış yağ asitlerince zengin esansiyel yağ asitlerini içeren kalori değeri yüksek ve sindirilebilirliği yüksek bir yağ çeşididir. Zeytin ve zeytinyağının insan sağlığı üzerinde olumlu etkileri olduğu bilinmektedir (Özata ve Cömert 2016; Ertaş ve Karadağ, 2013).
Zeytinyağının
çokça kullanıldığı Akdeniz beslenme modelini benimseyen insanların koroner kalp
hastalığı, prostat, kolon kanserlerine daha az yakalandığına dair çalışmalar
mevcuttur (Kırmızıkuşak ve Yaman, 2021).
Zeytin yaprağında
ve meyvesinde bulunan zeytinin acı buruk tadından sorumlu oleuropein fenolik
bileşiğinin kanser önleyici, inflamatuar, antimikrobiyal
özelliklerinin bulunduğu ve Alzheimer hastalığını önleyici etkisinin olduğu
bildirilmiştir (Ötleş ve Özyurt, 2012; Gikas ve ark., 2007).
Sızma zeytinyağında bulunan fenolik bileşen ise Oleacein’dir. Zeytinyağında bulunan fenolik bileşen miktarı zeytin meyvesinin çeşidine, yetiştirildiği bölgeye, iklime, kullanılan tarım tekniklerine, zeytin meyvesinin hasattaki olgunluğuna, zeytinyağının ekstraksiyonuna, işlenmesine, depolama yöntemlerine ve hasattan itibaren geçen süreye bağlıdır (Rodrigo ve Aranceta, 2016).
Zeytinyağının tipik sarı-yeşil rengine katkı sağlayan
karotonoidler ve terpenlerden özellikle skualen UV ışığın neden olduğu serbest
radikalleri süpürücü etkisiyle antioksidan özelliklik sağlamaktadır.
Zeytinyağında α, β, γ, ve ς tokoferoller
bulunmakta ve bunların %93’ünü E vitamini aktivitesi en yüksek olan α tokoferol
oluşturmaktadır. E vitamini insan vücudunda güçlü bir antioksidan etki sağlamaktadır.
Bunun yanı sıra bağışıklık güçlendirici, enfeksiyon önleyici, kalp damarlarında
pıhtı oluşumunu önleyici ve enfeksiyon hastalıklarına karşı koruyucu etki de
sağlamaktadır. Ayrıca zeytin ve zeytinyağında bulunan kampestrol, stigmasterol
ve β sitosterol gibi steroller kolestrol düşürücü etkisiye sahiptir (Guilllen,
2009).
Kaynaklar
Özata, E., & Cömert, M. (2016). Zeytinyağı ve
sağlıklı yaşam. Zeytin Bilimi, 6(2), 105-110.
Ertaş, Y., & Gezmen-Karadağ, M. (2013). Sağlıklı
beslenmede Türk mutfak kültürünün yeri. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri
Dergisi, 2(1), 117-136.
Kırmızıkuşak, D., & Yaman, M. (2021). Fonksiyonel Bir
Gıda: Zeytinyağı. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 4(6), 587-596.
Ötleş, S., & Özyurt, V. H. (2012). Oleuropein ve önemi. Zeytin Bilimi, 3(1), 59-71.
Gikas, E., Bazoti, F. N., & Tsarbopoulos, A. (2007).
Conformation of oleuropein, the major bioactive compound of Olea europea.
Journal of Molecular Structure: THEOCHEM, 821(1-3), 125-132.
Pérez-Rodrigo, C., & Aranceta, J. (2016). Olive oil:
Its role in the diet. Encyclopedia of Food and Health, 158-166.
( Guillén, N., Acín, S., Navarro, M. A., Surra, J. C.,
Arnal, C., LouBonafonte, J. M., ... & Osada, J. (2009). Knowledge of the
biological actions of extra virgin olive oil gained from mice lacking
apolipoprotein E. Revista Española de Cardiología (English Edition), 62(3),
294-304.)
Akademik Araştırma Referans Linkleri :
- Olive (Olea europaea) leaf extract effective in patients with stage-1 hypertension: comparison with Captopril
- Antihypertensive, antiatherosclerotic and antioxidant activity of triterpenoids isolated from Olea europaea, subspecies africana leaves
- Olive (Olea europaea L.) leaf polyphenols improve insulin sensitivity in middle-aged overweight men: a randomized, placebo-controlled, crossover trial
- Olive leaf extract attenuates cardiac, hepatic, and metabolic changes in high carbohydrate-, high fat-fed rats
- Major phenolic compounds in olive oil: metabolism and health effects
- Olive oils high in phenolic compounds modulate oxidative/antioxidative status in men
- Antiatherogenic components of olive oil
- Oleuropein, a non-toxic olive iridoid, is an anti-tumor agent and cytoskeleton disruptor
- Bile acids induce energy expenditure by promoting intracellular thyroid hormone activation
- The health effects of oleuropein, one of the major phenolic compounds of olives, Olea europaea L.
- Antiproliferative effect of oleuropein in prostate cell lines
- Antimicrobial activity of commercial Olea europaea (olive) leaf extract
- In vitro antimicrobial activity of olive leaves
- Antiviral activity of calcium elenolate on parainfluenza infection of hamsters
- Biological effects of hydroxytyrosol, a polyphenol from olive oil endowed with antioxidant activity
- Antioxidant and other biological activities of phenols from olives and olive oil
- Wound repair potential of Olea europaea L. leaf extracts revealed by in vivo experimental models and comparative evaluation of the extracts' antioxidant activity
- Efficacy of oleuropein against UVB irradiation: preliminary evaluation
- Effects of olive leaf extract and its main component oleuroepin on acute ultraviolet B irradiation-induced skin changes in C57BL/6J mice.
- Olive leaf extract and its main component oleuropein prevent chronic ultraviolet B radiation-induced skin damage and carcinogenesis in hairless mice
- Olea europaea leaf extract alters microRNA expression in human glioblastoma cells
- (2Alpha,3beta)-2,3-dihydroxyolean-12-en-28-oic acid, a new natural triterpene from Olea europea, induces caspase dependent apoptosis selectively in colon adenocarcinoma cells
- Evaluation of Effect of Oleuropein on Skin Wound Healing in Aged Male Balb/c Mice